In deze bijlage wil ik jullie graag wat handvatten meegeven om te blijven staan in een toch wel woelige wereld.  Oorlog in Oekraïne, drones ook boven onze luchthaven, protestmarsen voor Gaza, mensen die in ons eigen welvaartslandje hun uitkering dreigen te verliezen en een algemeen gevoel van onveiligheid en crisis.  Dat is zo’n beetje de samenvatting van wat het nieuws ons tegenwoordig dagelijks brengt.  En als je gevoelig of hoogsensitief bent, dan dreig je daarin weleens meegesleurd te worden.  Heb jij ook het gevoel dat je ‘aangestoken’ wordt door de collectieve stress hierrond?  Leef jij teveel mee met de ellende van anderen die tot bij jou komt door social media, nieuwsberichten en gewoon de gesprekken aan de koffieautomaat op je werk?  Lees dan even aandachtig verder…

Eerst en vooral is het belangrijk om te beseffen dat wij allemaal geprogrammeerd zijn als sociale wezens.  Dit betekent dat wij uitgerust zijn met een zenuwstelsel dat ons gevoelig maakt voor de emoties en het lijden van onze medemens.  Onze medemens, dat was tot voor kort: ons gezin, familie, onze buren en mensen van ons dorp.  Afhankelijk van je levensstijl waren dat een paar tientallen tot hooguit enkele honderden mensen.  Dan werkt dat prima.  Iemand heeft het moeilijk, je voelt dat, komt in actie en gaat die persoon wat extra ondersteunen: eten geven, troosten, kinderen opvangen,…

Vandaag is die groep uitgebreid tot enkele miljoenen tot zelfs miljarden mensen.  We leven door digitalisering mee met iemand die duizenden kilometers verder in oorlogsgebied woont tot de persoon op het platteland in Amerika die een kat met 5 poten heeft.   Elk nieuwtje, groot en klein, komt bij ons terecht.  En daar is ons zenuwstelsel niet voor uitgerust.  En al zeker geen gevoelig zenuwstelsel.  Want wat gebeurt er?  Ons zenuwstelsel beschouwt zo’n berichtje als een dreiging en geeft een stress prikkel.  Fight of flight, = een oproep om actie te ondernemen.  Maar voor het grootste deel van de problemen waar we getuige van zijn, kunnen we zelf weinig tot geen actie ondernemen.  En de combinatie van wél dreiging, maar géén mogelijkheid tot actie geeft freeze…  En freeze is hetzelfde als een gevoel van machteloosheid en hulpeloosheid dat zich sluipend een weg baant tot diep in ons systeem.  En ons een onbehaaglijk gevoel begint te geven.  En ons angstig maakt.  Ook voor andere zaken, die niet gelinkt zijn. 

Wat er fysiologisch gebeurt is dat ons lichaam overspoeld wordt door stresshormonen zoals adrenaline en cortisol, maar dat er weinig actie volgt.  Waardoor de stress zich begint te stapelen en er ofwel voor zorgt dat je gespannen geraakt (een opgejaagd gevoel) of dat je afgestompt geraakt.  Stel dat je je gespannen geraakt, dan sluipt dat ook in je dagelijks leven.  Je begint beren op je eigen weg te zien die er in feite niet zijn.  Je hersenen maken overuren.  Stel dat ik mijn werk kwijt geraak?  Stel dat ik mijn energierekening niet kan betalen…  Je begint te leven vanuit een gevoel van schaarste.  Je ziet de wereld door een bril van beperkingen en dingen die mogelijk kunnen mislopen.  En dat allemaal omdat je in feite een gevoelsmens bent dat te veel meeleeft met de ellende van anderen, die je vaak zelfs niet eens kent…

En het gebeurt vaak zonder we het door hebben.  We voelen ons licht angstig, proberen controle te krijgen over zaken, we voelen ons minder gerust en minder zorgeloos.  En als we onszelf de vraag stellen: hoe komt dit nu?  Dan hebben we zelfs geen concreet antwoord.

Herken je je hierin?  Dan is volgende oefening echt iets waar je voor jezelf een enorm verschil mee kan maken.  Doe deze oefening dagelijks en na een tijdje zal je merken dat je terug met meer vertrouwen en zonder zorgen in het leven kan staan.  Zeker als je gevoelig bent of trauma hebt meegemaakt is dit soort van oefeningen echt een must om te kunnen blijven staan.   

Wat is het uitgangspunt? 

Het is belangrijk om, zeker als gevoelig persoon, een onderscheid te maken tussen wat jou effectief overkomt én wat jou zou kunnen overkomen.  Alles zou je in theorie kunnen overkomen: hier kan oorlog uitbreken, je kan een ongeval krijgen, je kan je inkomen verliezen, een dierbare kan ernstig ziek worden.  En hoogstwaarschijnlijk gebeuren 1 van die dingen ook wel, vroeg of laat.  Maar als dat jou op dit moment niet overkomt, dan is het belangrijk om je te realiseren dat dit jou op dit moment niet overkomt. 

Een oefening die we bij Coach Clinic daarvoor kennen is de Veiligheid van het NU ervaren.

Heel simpelweg uitgelegd: er niks momenteel niks aan de hand, laten we even voelen dat er niks aan de hand is. 

Zet je zelf op een rustig plekje waar je omgeven wordt door zaken die je een veilig en geborgen gevoel geven.  In deze herfstperiode is dat misschien je favoriete plekje in de zetel, met een plaid op je schoot, een geurkaars op het tafeltje naast jou en een kop warme gemberthee in je hand.  Maar het kan net zo goed buiten zijn, op je favoriete plekje in het groen, al wandelend met je hond. 

Voel vervolgens of je deze veiligheid ook echt kan voelen.  Zeg tegen jezelf: ‘Op dit moment is alles goed.  Alles is veilig nu.’  Help je lichaam deze veiligheid ook écht te voelen door, als je binnen zit, je hand een iets te laten aanraken wat veiligheid geeft (dekentje, warm theeglas,…) of buiten de schors van een boom,… Voel je je lichaam tot rust komen door echt het bv. dekentje te gaan voelen?  Wrijf er eens over.  Voel de textuur, de warmte, de zachtheid.  Waar in je lichaam voel je iets veranderen?  Wordt je ademhaling rustiger, dieper?  Zakken je schouders?  Kijk even rond en laat je ogen rusten op iets dat jij mooi vindt of iets waar je veiligheid vindt.  Een fotokadertje, de natuur rondom jou, de geurkaars,…

Waar in je lichaam is er een plekje dat rustig en ontspanning is geworden?  Leg dan je hand op dit plekje.  Zachtjes en met aandacht.  Ga er met je hele aandacht naartoe en adem er naartoe.  Kan je dit plekje nog wat groter laten worden?  Ja?  Goed bezig!  Neen, moeilijk?  Blijf proberen, elke dag opnieuw, hierin zit de sleutel voor meer veiligheid.

Lukt dit al goed?

Dan kan je ook het volgende eens proberen.

Ga vervolgens in gedachten naar iets dat je stress geeft.  Iets uit je eigen dagelijks leven (een to do’tje) of de oorlog die je ziet op tv.  Voel hoe je lichaam hierop reageert.  Hoe je ademhaling mogelijk sneller gaat, hoe je schouders zich terug aanspannen, hoe je misschien een spanning voelt rond je maag of in je keel?  Er is niks veranderd.  Je bent nog steeds op je veilige plekje, maar je hebt gedachten toegelaten die jou onrust geven. 

Je kan je hier bewust van loskoppelen door opnieuw de Veiligheid van het nu op te zoeken.  Wat er ook aan de hand is in de wereld, welke rampen de mensheid of jou persoonlijk nog te wachten staan, op dit moment is het veilig.  En hoe meer je dit kan voelen in je lichaam, hoe rustiger je mogelijke problemen in de toekomst die jou persoonlijk raken, echt zal kunnen tegemoet treden.

Dus voel opnieuw de zachtheid van je dekentje.  Kijk opnieuw naar de kaars en probeer opnieuw de veiligheid daarvan in je lichaam te voelen.

En voel vooral het verschil tussen deze veiligere toestand in je lichaam in vergelijking met de spanning van daarnet.

We moeten niet onverschillig worden voor het leed in de wereld.  Niet voor dat van ver weg en ook niet voor dat van naast de deur.  Maar het is belangrijk om te beseffen dat ons zenuwstelsel reageert alsof het jou écht overkomt en het is belangrijk om ons lichaam eraan te herinneren dat dit niet het geval is.

Enkel op die manier, kan je in je kracht gaan staan en echt helpen waar het nodig én mogelijk is.  En dat is een fantastisch gevoel.  En helemaal anders dan het hulpeloze gevoel van de freeze of de opgejaagdheid in je lijf. 

Het is nog fijner om deze oefening te doen met de begeleiding van een coach.  Dit leren we jou graag bij Coach Clinic.  Heel concreet in de opleidingen HSP Coach en de opleiding Traumaheling.  Welkom!